Jaka gramatyka jest najważniejsza na maturze z angielskiego? Zakres jest szeroki, ale nie wszystkie konstrukcje pojawiają się z taką samą częstotliwością w codziennej pracy z arkuszami. Zamiast uczyć się reguł wyłącznie z tabel, warto skupić się na rozpoznawaniu konstrukcji i samodzielnym stosowaniu ich w transformacjach, tłumaczeniach, lukach i wypowiedziach pisemnych.
Jak uczyć się gramatyki do matury?
Samo przeczytanie reguły nie wystarczy. Na egzaminie nie pojawi się pytanie: „Do czego służy Present Perfect?”. Zamiast tego trzeba będzie rozpoznać sytuację i poprawnie użyć konstrukcji.
Dlatego po każdym temacie wykonaj trzy etapy: najpierw proste ćwiczenia, później zadania otwarte, a na końcu kilka własnych zdań.
Jeśli potrafisz wybrać poprawną opcję A/B/C, ale nie potrafisz samodzielnie przetłumaczyć podobnego zdania, konstrukcja nie jest jeszcze wystarczająco opanowana.
Jeśli chcesz uporządkować cały materiał wraz z arkuszami, pisaniem i częścią ustną, zobacz przygotowanie do matury z angielskiego online .
Najważniejsze zagadnienia gramatyczne na maturę
Czasy teraźniejsze
Present Simple, Present Continuous i Present Perfect. Zwracaj uwagę na różnicę między rutyną, sytuacją chwilową oraz doświadczeniem lub skutkiem związanym z teraźniejszością.
Past Simple, Past Continuous i Past Perfect
Szczególnie ważne jest rozumienie kolejności wydarzeń oraz różnicy między czynnością trwającą i zakończoną.
Future forms
Future Simple, be going to, Present Continuous i inne konstrukcje używane do planów, przewidywań i ustaleń.
Conditionals
Okresy warunkowe pojawiają się często w transformacjach i tłumaczeniach. Powtórz typy 0, I, II, III oraz konstrukcje mieszane na rozszerzeniu.
Strona bierna
Trzeba rozumieć budowę be + past participle w różnych czasach i umieć przekształcać zdania aktywne w bierne.
Mowa zależna
Powtórz zmiany czasów, zaimków, określeń czasu, pytania zależne oraz czasowniki typu say i tell.
Czasowniki modalne
Can, could, may, might, must, should, have to, a na wyższym poziomie również konstrukcje modalne odnoszące się do przeszłości.
Gerund i infinitive
Powtórz, po których czasownikach używamy formy -ing, a po których to + infinitive, oraz konstrukcje, w których zmiana formy zmienia znaczenie.
Relative clauses
Who, which, that, whose, where oraz różnica między zdaniami określającymi i dodatkowymi.
Stopniowanie
Comparative, superlative, as...as, too, enough oraz konstrukcje porównawcze pojawiające się w transformacjach.
Przedimki i określniki
A, an, the, zero article, some, any, much, many, few, little, a lot of oraz inne określenia ilości.
Przyimki i połączenia wyrazowe
Część „gramatyczna” matury jest w praktyce leksykalno-gramatyczna. Ucz się więc całych połączeń, np. interested in, good at, depend on.
Czasy – jak je powtarzać, żeby ich nie mieszać?
Nie ucz się każdego czasu w izolacji. Najwięcej daje porównywanie par, które rzeczywiście mogą się pomylić.
Present Simple vs Present Continuous
I work from home. – sytuacja regularna.
I'm working from home this week. – sytuacja tymczasowa.
Past Simple vs Present Perfect
I visited London in 2024. – konkretny zakończony czas.
I've visited London three times. – doświadczenie bez wskazania zakończonego momentu.
Past Simple vs Past Perfect
When I arrived, the film started. – jedno wydarzenie po drugim.
When I arrived, the film had already started. – film rozpoczął się wcześniej.
„Since” często łączy się z Present Perfect, ale mechaniczne wyszukiwanie pojedynczego słowa nie zastąpi rozumienia całego zdania. Na maturze trzeba rozpoznać znaczenie i kontekst.
Transformacje zdań – jak je rozwiązywać?
Najpierw przeczytaj oba zdania i określ, jaka konstrukcja jest sprawdzana. Dopiero później wpisuj odpowiedź.
Jeżeli widzisz zmianę although → despite, prawdopodobnie trzeba zmienić nie tylko jedno słowo, ale również strukturę fragmentu. Jeśli pojawia się too → enough, zwróć uwagę na szyk i znaczenie.
Na rozszerzeniu szczególnie ważna jest precyzja: dobra idea gramatyczna nie wystarczy, jeśli forma czasownika, przyimek albo szyk będą błędne.
Tłumaczenie fragmentów zdań – najlepsza metoda nauki
Nie tłumacz słowo po słowie. Najpierw ustal, jaką funkcję pełni cały fragment. Czy to warunek? Porównanie? Mowa zależna? Strona bierna?
Następnie wybierz angielską konstrukcję, która przekazuje ten sam sens. Dopiero na końcu sprawdź końcówki, przyimki i liczbę słów, jeśli zadanie wprowadza takie ograniczenie.
Jak zaplanować powtórkę gramatyki?
Jeśli uczysz się do matury i potrzebujesz jednocześnie wsparcia z bieżącym angielskim, możesz również sprawdzić indywidualne lekcje angielskiego dla młodzieży online .
Największe błędy podczas nauki gramatyki
Uczenie się definicji bez zdań
Wiedza, że Present Perfect „łączy przeszłość z teraźniejszością”, nie daje automatycznie umiejętności rozwiązania transformacji.
Robienie tylko zadań A/B/C
Zadania zamknięte są przydatne, ale trzeba również regularnie tworzyć odpowiedź samodzielnie.
Przerabianie tematów bez powtórek
Po tygodniu wróć do materiału. Po miesiącu wróć ponownie. Rozłożone w czasie powtórki są ważniejsze niż jednorazowy maraton.
Ignorowanie słownictwa
Środki językowe obejmują również leksykę. Sama znajomość czasów nie wystarczy, jeśli nie znasz kolokacji, przyimków i typowych połączeń.
Nie musisz powtarzać każdego tematu od zera
Możemy najpierw sprawdzić, które konstrukcje rzeczywiście sprawiają Ci problem, a następnie ćwiczyć je dokładnie w formach spotykanych w arkuszach: transformacjach, tłumaczeniach, lukach i pisaniu.
Umów darmową lekcję próbnąGramatyka na maturę z angielskiego – FAQ
Jakiej gramatyki trzeba nauczyć się na maturę?
Warto dobrze opanować m.in. czasy, stronę bierną, okresy warunkowe, mowę zależną, czasowniki modalne, gerund i infinitive, zdania względne, stopniowanie, przedimki i określniki.
Czy gramatyka jest ważna na maturze podstawowej?
Tak. Znajomość środków językowych stanowi około 22% wyniku poziomu podstawowego, a gramatyka wpływa również na ocenę wypowiedzi pisemnej.
Jak najlepiej uczyć się gramatyki?
Po poznaniu reguły warto od razu wykonywać zadania otwarte, tłumaczenia i transformacje oraz tworzyć własne przykłady.
Czy trzeba znać wszystkie czasy angielskie?
Trzeba znać zakres środków gramatycznych wskazany w aktualnym Informatorze CKE dla wybranego poziomu egzaminu. Szczególnie ważne jest rozumienie różnic pomiędzy czasami, a nie tylko zapamiętanie ich budowy.
Jak ćwiczyć transformacje na maturę?
Najpierw rozpoznaj konstrukcję sprawdzaną w zadaniu, potem zachowaj znaczenie zdania i na końcu sprawdź formę, szyk oraz wymagane ograniczenia.
Aleksandra — lektorka języka angielskiego i absolwentka Filologii Angielskiej na Uniwersytecie Rzeszowskim ze specjalizacją translatorską. Prowadzę lekcje języka angielskiego online dla dzieci, młodzieży i dorosłych, dopasowując sposób nauki do poziomu, potrzeb i celów każdego ucznia. Na zajęciach stawiam na praktyczne wykorzystanie języka, rozwijanie słownictwa, swobodną komunikację oraz spokojną i przyjazną atmosferę. Na blogu dzielę się wskazówkami dotyczącymi nauki angielskiego, gramatyki, słownictwa oraz przygotowania do matury i egzaminu ósmoklasisty.
